LPG Otogaz Sorumlu Müdürü
AKARYAKIT VE LPG OTOGAZ İSTASYONLARINDA ALINACAK ÖNLEMLER:
- AKARYAKIT İSTASYONU BAYİLİK SÖZLEŞMESİ:Bir dağıtım şirketi ile bayilik sözleşmesi yapılmadan akaryakıt istasyonu kurulamaz ve işletilemez. (İş Kanunu Madde:77, TS 12820 Madde:1.12.5)
- LPG İSTASYONU BAYİLİK SÖZLEŞMESİ:Bir LPG dağıtım şirketi ile bayilik sözleşmesi yapılmadan LPG ikmal istasyonu kurulamaz ve işletilemez. (İş Kanunu Madde:77, LPG ile Çalışan Motorlu Taşıtlar İçin İkmal İstasyonları Yönetmeliği Madde:7, TS 11939 Madde:1.21)
- SORUMLU MÜDÜR:
LPG İkmal İstasyonlarında işlerin yetkili bir uzmanın gözetiminde yürütülmesi için, sorumlu müdür bulundurması zorunludur. Sorumlu müdür; kimya, makine, petrol veya çevre mühendisliği dallarından herhangi birinin eğitimini almış bir mühendis olmalıdır. Bir mühendis aynı il sınırları içerisinde faaliyet gösteren ve en fazla beş LPG ikmal istasyonundan sorumlu olabilir. (İş Kanunu Madde:77, LPG ile Çalışan Motorlu Taşıtlar İçin İkmal İstasyonları Yönetmeliği Madde:19)
TSE HİZMET YETERLİLİK BELGESİ:
Bu standarda göre kurulmuş olan LPG İkmal İstasyonları TSE Hizmet Yeterlilik belgesi almış olmalı, kurulacak olan LPG ikmal istasyonları ise bu belgeyi açılma ruhsatı alma safhasında almalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 11939 Madde:1.23)
- ELEKTRİK TESİSATININ KONTROLÜ:
İşyerindeki aydınlatma devresi de dahil olmak üzere bütün elektrik tesisatı yılda bir defa muntazaman ehliyetli teknik elemanlar (Elektrik Mühendisi) tarafından kontrol ve bakıma tabi tutulacak, topraklama dirençleri ölçülecek ve bir belge düzenlenerek işyerinde saklı tutulacaktır. (Par. Pat. Tehlikeli ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüzük Madde:40)
- TOPRAKLAMA TESİSATININ PERİYODİK KONTROLÜ:
Bir topraklama sisteminin saha uygulama ve denetleme planı bulunmalıdır. Bu plan üzerinde; topraklayıcıların yerleri, çeşitleri, boyutları, topraklama için kullanılan malzemeler, gömülme derinlikleri, topraklayıcıların düzenlenme biçimleri, topraklama iletkenlerinin cinsi, topraklama iletkenlerinin bağlantılarına ilişkin detaylar, ölçmelerin yapılabileceği ayırma noktaları, başka topraklayıcılar ile bağlantı yerleri, topraklamalara ilişkin direnç değerleri, dokunma gerilimleri, topraklamanın yapıldığı tarih, ölçmeyi yapan elektrik mühendisi (Adı soyadı, Ünvanı, Oda kayıt no vb) gösterilmelidir.
Topraklama tesislerinin muayene, ölçme ve denetleme periyotları; Sanayi tesisleri ve ticaret merkezleri için bir yılı, sabit olmayan ve yer değiştirebilen işletme elemanları için 6 ayı aşamaz. (İş Kanunu Madde:77, Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği Madde:10, Ek-P)
- YILDIRIMLIK TESİSATI (PARATONER) :
- PARATONERİN KONTROLÜ:
Parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli ve zararlı maddelerin üretildiği işlendiği ve depolandığı binalar, yıldırıma karşı yürürlükteki mevzuatın öngördüğü sistemlerle donatılacaktır. Paratonerler ve yıldırıma karşı alınan diğer koruyucu tertibat yılda en az bir defa, ehliyetli bir elemana kontrol ettirilecektir. Düzenlenen belge ilgililerin her isteminde gösterilmek üzere işyerinde saklanacaktır. (Par. Pat. Tehlikeli ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüzük Madde:57)
- KOMPRESÖRÜN PERİYODİK KONTROLÜ:
Kompresörlerin güvenlikle çalışmalarını sağlamak üzere; periyodik olarak yılda bir kez kontrol ve deneyleri, ehliyeti Hükümet veya mahalli idarelerce kabul edilen teknik elemanlar (Makine Mühendisi) tarafından yapılacak ve sonuçları, sicil kartına veya defterine işlenecektir. Kompresörlerin her kademesinde basınç deneyi, o kademede izin verilen en yüksek basıncının 1,5 katı ile yapılacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:244)
- LİFTİN KONTROLÜ:
Liftler, yetkili teknik bir eleman (Makine Mühendisi) tarafından üç ayda bir bütünü ile kontrol edilecek ve bir kontrol belgesi düzenlenerek işyeri dosyasında saklanacaktır. Liftler, kabul edilen en ağır yükün 1.5 katı ile teste tabi tutulacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:378)
-İŞÇİ ÖZLÜK DOSYASI :
İşveren çalıştırdığı her işçi için bir özlük dosyası düzenler. İşveren bu dosyada, işçinin kimlik bilgilerinin yanında, bu Kanun ve diğer kanunlar uyarınca düzenlemek zorunda olduğu her türlü belge ve kayıtları saklamak ve bunları istendiği zaman yetkili memur ve mercilere göstermek zorundadır.
İşveren, işçi hakkında edindiği bilgileri dürüstlük kuralları ve hukuka uygun olarak kullanmak ve gizli kalmasında işçinin haklı çıkarı bulunan bilgileri açıklamamakla yükümlüdür.(İş Kanunu Madde:75)
- PERİYODİK SAĞLIK KONTROLÜ:
- AĞIR VE TEHLİKELİ İŞLERDE RAPOR:
… adet işçinin ağır ve tehlikeli işlerde çalışacaklara ait örneğine uygun sağlık raporları yoktur.Ağır ve tehlikeli işlerde çalışacak işçilerin işe girişinde veya işin devamı süresince en az yılda bir, bedence bu işlere elverişli ve dayanıklı oldukları işyeri hekimi, işçi sağlığı dispanserleri, bunların bulunmadığı yerlerde sırası ile en yakın Sosyal Sigortalar Kurumu, sağlık ocağı, hükümet veya belediye hekimleri tarafından verilmiş muayene raporları olmadıkça, bu gibilerin işe alınmaları veya işte çalıştırılmaları yasaktır. Sosyal Sigortalar Kurumu işe ilk giriş
muayenesini yapmaktan kaçınamaz. İşyeri hekimi tarafından verilen rapora itiraz halinde, işçi en yakın Sosyal Sigortalar Kurumu hastanesi sağlık kurulunca muayeneye tabi tutulur, verilen rapor kesindir. Yetkili memurlar isteyince, bu raporları işveren kendilerine göstermek zorundadır. Bu raporlar damga vergisi ve her çeşit resim ve harçtan muaftır. (İş Kanunu Madde:86)
- BULAŞICI HASTALIK MUAYENESİ:
Yemekhanede çalışan işçiler, üç ayda bir periyodik olarak bulaşıcı hastalık taşıyıp taşımadıkları konusunda muayene edilecek ve sonuçları gösterir belgeler yetkililere gösterilmek üzere işyerinde bulundurulacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:57/7, Umumi Hıfzısıhha Kanunu Madde:126)
- AKARYAKITTA ÇALIŞANLARA EĞİTİM SERTİFİKASI:Akaryakıt istasyonlarında çalışanlar ana dağıtım firması tarafından, işleri ile ilgili sağlık, emniyet ve yangına müdahale eğitimine tabi tutulmuş olmalıdır. (Par. Pat. Tehlikeli ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüzük Madde:73, TS 12820 Madde:1.10.4)
- LPG’ DE ÇALIŞANLARA EĞİTİM SERTİFİKASI:LPG ikmal istasyonlarında, LPG'nin özellikleri ve meydana getirebileceği tehlikeler konusunda, eğitim sertifikasına sahip olmayan personel çalıştırılmamalıdır. Bu sertifika, ana dağıtım firması tarafından, ya da ana dağıtım firmasının yetkili kılacağı kişi veya kuruluşlar tarafından verilmelidir. (Par. Pat. Tehlikeli ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüzük Madde:73, TS 11939 Madde:1.8)
- TANK YERLEŞİMİNİ GÖSTERİR VAZİYET PLANI:
Akaryakıt ve LPG İkmal istasyonları projesine uygun olarak tesis edilmeli, tesisat projesi ve vaziyet planı gibi projelerin birer örneği de tesiste bulundurulmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 12820 Madde:1.12.2, TS 11939 Madde:1.10)
- AKARYAKIT TANKININ .... UZAKLIĞI :
Akaryakıt depolaması yapılan yeraltı tankı ile komşu arsa şehir içi karayolu şehirlerarası karayolu hastane okul otel cami park arası … metre mesafededir.
Akaryakıt depolaması yapılan yeraltı tankı ile komşu arsa şehir içi karayolu şehirlerarası karayolu hastane okul otel cami park arası en az … metre mesafede olmalıdır.
- LPG TANKININ .... UZAKLIĞI :LPG depolaması yapılan .. m³ kapasiteli yeraltı / yerüstü tankı ile komşu arsa sınırı, trafik yolu karayolu demiryolu arası ... metre mesafededir.LPG depolaması yapılan .. m³ kapasiteli yeraltı / yerüstü tankı ile komşu arsa sınırı, trafik yolu karayolu demiryolu arası ... metre mesafede olmalıdır.
- LPG TANKININ .... UZAKLIĞI :Yerüstü / yer altı LPG tankının, lpg / akaryakıt dispenserine, akaryakıt tankına, hastaneye, okula, parka, camiye uzaklığı ….... metre mesafededir.Yerüstü / yer altı LPG tankının, lpg / akaryakıt dispenserine, akaryakıt tankına, hastaneye, okula, parka, camiye uzaklığı …. metre olmalıdır.
- ELEKTRİK HATTI UZAKLIĞI :
LPG dispenser sahası üzerinden enerji nakil hattı geçmektedir. LPG tanklarının her bir parçasının elektrik hatlarından düşey uzaklığı en az 9 metre olacaktır. (İş Kanunu Madde:77, Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği Madde:44/h, Çizelge:8)
- GAZ BİRİKEBİLECEK TEHLİKELİ ÇUKURLAR:LPG tank sahasına / dispensere 5 metreden yakın kanal, kanalizasyon girişi gibi çukur vardır Tank sahasında ve dispenserin 5 metreden daha yakınında herhangi bir kanal ve/veya kanalizasyon girişi ve bodrum kat benzeri çukurlukları bulunmamalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 11939 Madde:2.2.1.)
- KAPALI BOŞ HACİMLER:
Akaryakıt istasyonda gaz detektörü bulunmayan üzeri kapakla kapatılmış boş hacimler vardır.
Yeraltı akaryakıt tanklarının üzerinde, akaryakıt pompası altında ve emniyet mesafeleri dahilinde çukur ya da boşluk bulunmamalıdır. Menhol ve dalgıç pompa çukurlarında tehlikeli durum oluşmadan alarm verecek gaz detektörleri olmalı, aksi takdirde bu çukurlar da kum vb. uygun malzeme ile doldurulmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 12820 Madde:1.4)
- HAVALANDIRMA BORUSU:
Yeraltı depolarının alev geçirmez tertibatlı ve havaya daima açık tutulacak bir havalandırma borusu bulunacaktır. (Par. Pat. Tehlikeli ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüzük Madde:77/c, TS 12820 Madde:1.1.1.6.1)
- HAVALANDIRMA BORUSUNDA ÖNLEM:
İçerisinde Sınıf I Yakıtların (benzin) bulunduğu yeraltı depolarının havalandırma boruları; bacalardan, binaların açık kısımlarından ve buharların birikebileceği yerlerden uzakta bulunacak ve ağızları yerden en az 3.5 metre yükseklikte olacaktır. (İş Kanunu Madde:77, TS 12820 Madde:1.1.1.6.1)
- LPG DİSPENSERİNDE KORUGAN:Dispenser en az 20 cm yüksekliğinde olan beton kaide üzerine monte edilmeli ve dispenserlerin etrafına yerden en az 50 cm yüksekliğinde dispenseri dışarıdan gelecek darbelerden korumak için, yeterli mukavemette ve hava akımına engel olmayacak sabit korugan yapılmalıdır. LPG ikmali için gelen taşıtların ikmal istasyonunda dolum yaparken duracağı alanlar 15 cm genişliğinde sarı renkli bir çizgi ile belirlenmeli ve diğer taşıtların bu bölgeler dışında durmaları sağlanmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 11939 Madde: 2.1.10)
- DİSPENSER İLE TRAFİK YOLU ARASINA KORUGAN:Dispenser ile trafik yolu arasına, taşıt giriş-çıkış kısmı hariç, en az 50 cm yüksekliğinde sabit korugan yapılmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 11939 Madde: 2.1.11)
- LPG TANKLARINDA GÜVENLİK:Yer üstü LPG tankları üzerinde otomatik veya elle çalıştırılan sprinkler (duş) sistemi olmalıdır. Yerüstü LPG tankları sağlam tabanlara oturtulmuş, kap teferruatı ile donatılmış, uygun özellikte, gerekli deneylere tabi tutulmuş olacak ve ışığı yansıtacak bir renge boyanacaktır. (Par. Pat. Teh. ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüz. Madde:127, TS 11939 Madde:2.5.2)
- TANK SAHASI ÇEVRESİNE TEL ÖRGÜ:
- TANK SAHASI KAPISI:Tankın ve aksamının (pompa dahil) çevresi, dış cidarların en az 1 metre uzağından itibaren en az 180 cm yüksekliğinde tel örgü veya çit ile çevrilmiş olmalıdır. Bu alanın dışa açılan zıt yönlerinde en az iki kapısı bulunmalıdır. (Par. Pat. Tehlikeli ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüzük Madde:52, TS 11939 Madde:2.2.3)
- GAZ ALARM SİSTEMİ:
Dispenser ve tank sahasına, yerden 20 cm yüksekte, ark sızdırmaz (ex-proof) en az birer LPG dedektörü olan gaz alarm sistemi konulmalıdır. Gaz kaçağı olması durumunda, alarm sistemi tesisin yangın söndürme ve aydınlatma sistemi haricinde bütün elektriğini kesebilmelidir. (İş Kanunu Madde:77, TS 11939 Madde:2.1.12)
- YANGIN ALARM CİHAZI:
İşyerinde, işin ve işyerinin özelliklerine göre, yeterli ve uygun tipte alarm cihazları bulundurulacaktır.
(Par. Pat. Tehlikeli ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüzük Madde:62 TS 11939 Madde:2.5.3)
- LPG DİSPENSERİ HORTUMU:
Dispenser hortumu en az 3 metre ve en fazla 5 metre uzunluğunda olmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 11939 Madde: 2.1.3)
- AKARYAKIT HORTUMU:
Akaryakıt pompalarındaki hortum 5.5 metreyi aşmamalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 12820 Madde: 1.3.2.5)
- LPG DİSPENSER HORTUMUNA KAPLİN:Dispenser hortumunun içinde veya üzerinde, hortumun çekmeye karşı zorlanması durumunda, belirli bir değerden sonra ayrılarak gaz akışını durduran ayrılabilir (kırılabilir) kaplin bulunmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 11939 Madde:2.1.4)
- AKARYAKIT HORTUMUNA KAPLİN:Sınıf I yakıtlar için kullanılan dispenserler üzerindeki her doldurma hortumu üzerinde, hortumun çekmeye karşı zorlanması durumunda, koparak, kopma noktasının her iki tarafında da sıvı akışını kesen tescilli bir acil durum akış kesme cihazı (kırılabilir kaplin) bulunmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 12820 Madde:1.3.2.6)
- LPG YAZISI: 2.1.8- LPG ikmal istasyonuna girişte ve dispenser üzerinde en az 15 cm x 30 cm ebadında "LPG" yazılmış olmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 11939 Madde:2.1.8)- SİGARA İÇİLMEZ LEVHASI:
Akaryakıt ve LPG ikmal istasyonunun girişine, en az 15 cm x 30 cm ebadında "sigara içilmez" levhası asılmış olmalı ve bu ikaz aynı boyutlardaki işaretlerle de belirtilmiş olmalıdır. (Par. Pat. Teh. ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüz. Madde:55, TS 12820 Madde:1.11, TS 11939 Madde: 2.1.9)
- LPG TANKER BOŞALTMA TALİMATI:LPG dökme dolum yeri içerisinde "Tanker Boşaltma Talimatı" yazılı olarak bulunmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 11939 Madde:2.3.8)
- AKARYAKIT TANKER BOŞALTMA TALİMATI:Akaryakıt tankerlerinin "Tanker Boşaltma Talimatı" boşaltma ağzına yakın bir yere asılmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 12820 Madde:1.11.1)
- STATİK ELEKTRİK TOPRAKLAMA BAĞLANTISI:
LPG ikmal istasyonuna gelen LPG tankeri tesise girmeden önce aracın egzoz çıkışına alev tutucu takılmalı, tanklara LPG ikmali başlatılmadan önce de aracın tekerleklerine her iki yönde takoz konulmalı ve araç topraklanmalıdır. Gaz ikmali süresince topraklama işlemine devam edilmelidir. Tank sahasında gerekli topraklama bağlantı ucu kolay görünür durumda bulunmalıdır. (Par. Pat. Tehlikeli ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüzük Madde:75, TS 11939 Madde:2.3.2)
- STATİK ELEKTRİK TOPRAKLAMA BAĞLANTISI:
Akaryakıt istasyonuna gelen tankerler statik yükten arındırılmalı, doldurma ve boşaltma esnasında tank ile tanker arasında statik elektrik yükü dengesini sağlayacak bağlantı yapılmalı ve tanker ayrıca topraklanmalıdır. Tank sahasında gerekli topraklama bağlantı ucu kolay görünür durumda bulunmalıdır. (Par. Pat. Tehlikeli ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüzük Madde:75, TS 12820 Madde:1.10.2)
- TOPRAKLAMA:
Akaryakıt ve LPG otogaz istasyonlarında, bütün madeni bölmeler ile boru, vana, pompa, motor, tank ve dispenser uygun şekilde topraklanmış olacaktır. Toprak hatları, kolay muayene edilecek şekilde çekilmiş olacaktır. (Par. Pat. Tehlikeli ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüzük Madde: 42, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:301)
- LPG TAŞIT TOPRAKLAMASI:LPG ikmali yapacak taşıt, dolum başlamadan önce topraklanmalı ve dolum sırasında topraklanmış olmalıdır. Dispenserler yakınında araçlara dolum esnasında kullanılmak üzere araç topraklama sistemi bulunacaktır. (Par. Pat. Tehlikeli ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüzük Madde:75, TS 11939 Madde:1.15)
- LPG STATİK YÜK GİDERİCİ(NÖTRALİZÖR):
Statik elektrik birikmelerine karşı, gerekli yerlere statik elektrik yük gidericileri veya nötralizörler konulacak veya uygun diğer tedbirler alınacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:339)
- TANK ETRAFINDAKİ OTLAR:
Tankların 3 metre yakınına kadar kuru ot vb. kolay tutuşabilen yanıcı madde bulundurulmamalı ve bu mesafedeki bu tip kolay tutuşabilen maddeler için gereken tedbirler alınmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 11939 Madde:2.2.9)
- LPG’DE YANGIN HORTUMLARI:
Bütün ikmal istasyonlarında en az iki yangın hidrantı (karşılıklı veya çapraz konumlarda) ve her hidrantın yanında bir dolap içerisinde, ikmal istasyonunun tamamına ulaşabilecek uzunlukta yangın hortumu olmalıdır. Bu sistemde kullanılmak üzere, genel şebekeden yeterli basınç ve miktarda su sağlanamadığı durumlarda, tank yüzey alanının m2'si başına en az 1 saat süreyle dakikada 3 litre su sağlayacak su kaynağı ile bunu yeterli basınçla sevk edecek motopomp vb. tesisat bulunmalıdır.
Lastik olmayan hortumlar, her kullanıştan sonra boşaltılıp kurutularak kontrol edilecektir. Lastikli hortumlar en geç üç ayda bir kontrol edilecektir. Yırtık, delik ve bağlantıları bozuk hortumlar kullanılmayacaktır.
(İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:120, TS 11939 Madde:2.5.4)
- ACİL DURDURMA BUTONU:
Oluşabilecek tehlikeli bir durum karşısında, pompayı durduran, pompanın basma hattını ve dispenserin dönüş hattını otomatik olarak kapatan, 1 adet dispenser üzerinde, 1 adet idari binada ve 1 adet tanka 8 m'den yakın, 30 m'den uzak olmayacak şekilde uygun bir yerde olmak üzere en az 3 adet acil durdurma düğmesi bulunmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 12820 Madde:1.3.1.2, TS 11939 Madde:2.1.5)
- ACİL DURDURMA BUTONU:
Oluşabilecek tehlikeli bir durum karşısında, dispensere giden gücü kesmek için, dispenserlerden uzakta ve kolaylıkla ulaşılabilen bir yerde, açıkça fark edilen acil durdurma düğmesi bulunmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 12820 Madde:1.3.1.2)
- EX-PROOF BELGESİ:
İşyerinde bölge 0 ve bölge 1 patlayıcı ortamlarında bulunan, elektrikle çalışan her türlü makine teçhizat aydınlatma vb.sistemler,ex-proof özellikte olduğunu gösteren belgeler satıcılardan temin edilerek işyerinde bulundurulacak ve tesisat üzerinde yapılacak her türlü bakım onarım işleri bu iş için yetkili teknik elemanlarca yapılacak, tesisatın ex-proof özelliğinin korunduğu belgelendirilecektir.
(Par. Pat. Teh. ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüz. Madde:25, TS 11939 Madde:2.4 TS 12820 Madde:1.5 )
- ETANŞ AYDINLATMA:
Suni aydınlatma tesisleri ancak etanş armatörlerle yapılacak, aksi halde ortam dışına yerleştirilmiş lambalardan yararlanılacaktır. (Par. Pat. Tehlikeli ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüzük Madde :41)
- YALITKAN MALZEME:
Elektrik dağıtım panoları, özel yerlerde bulundurulacak, ve bu yerlerin tabanı, elektrik akımı geçirmeyen (yalıtkan) malzemeden yapılmış veya bu cins malzeme ile kaplanmış olacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:274)
- KOMPRESÖRE AYRI BÖLME:
Sabit kompresörlerin depoları, patlamalara karşı dayanıklı ayrı bir bölmede olacaktır. Seyyar kompresörler, çalışan işçilerden en az on metre uzaklıkta veya dayanıklı bir bölme içinde bulunacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:249)
- KAYIŞ-KASNAK VE KAPLİN KORUYUCULARI:
Tahrik makinalarının bütün hareketli kısımları ile transmisyon tertibatı ve bütün tezgah ve makinaların tehlikeli olan kısımları, uygun şekilde korunmuş olacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:142)
- SEYYAR YANGIN SÖNDÜRME CİHAZI:Her dispenserin yanında 1 adet 6 kg'lık, toplam kapasitesi 10 m3'e kadar olan tankların yanında 4 adet 6 kg'lık, toplam kapasitesi 10 m3 ila 40 m3 arası olan tankların yanında 6 adet 6 kg'lık TS 862'ye uygun kuru kimyevi tozlu yangın söndürücü, tesis sahasında ise 2 adet 25 kg'lık veya 1 adet 50 kg'lık arabalı (tekerlekli) kuru kimyevi tozlu yangın söndürücü bulunmalıdır.
Her akaryakıt istasyonunda, her dispenser adasının yanında ve her binanın çevresinde en az bir adet 6 kg’lık kuru kimyevi tozlu, ilave olarak istasyon içerisinde farklı yerlerde 2 adet 30 kg’lık tekerlekli kuru kimyevi tozlu yangın söndürücü olmalıdır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:123, TS 11939 Madde:2.5.2, TS 12820 Madde:1.10)
- KUM KOVASI VE YANMAZ ÖRTÜ:
Parlayıcı, patlayıcı maddelerin depolandığı işyerlerinde, işin ve işyerinin özelliklerine göre, yeteri kadar kum kovaları ile özellikle araç ve dispenser yangınlarında kullanılmak üzere en az 1 adet 2x2 metrelik yanmaz örtü bulundurulacaktır. (Par. Pat. Tehlikeli ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüzük Madde:63, TS 12820 Madde:1.10)
- YANGIN SÖNDÜRME CİHAZLARININ KONTROLÜ:
Seyyar yangın söndürme cihazları,en az 6 ayda bir defa kontrol edilecek ve kontrol tarihleri, cihazlar üzerine yazılacaktır. Karbondioksitli, bikarbonat tozlu, karbon tetraklorürlü ve benzeri kimyasal maddeli yangın söndürme cihazları, kullanılıştan sonra derhal yeniden doldurulacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:128)
- İŞ AYAKKABISI VE KORUYUCU ELDİVEN:
İşçilere, kıvılcım çıkarmayan uygun iş ayakkabısı verilecektir. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:530, 532, TS 11939 Madde:1.19)
- DUŞTA SICAK SU:
- DUŞ TESİSİ:
İşveren, gerektiğinde işçilerin yıkanmalarını, temizlenmelerini sağlamak için, duş tesisleri yapmak, kurmak ve işçilerin yararlanmalarına hazır bulundurmakla yükümlüdür.
Duşlarda sıcak ve soğuk akar suyun, yeteri kadar basınçla akması esastır. Duşta yıkanmak için, gerekli sabun, havlu vb. malzeme, işveren tarafından sağlanacaktır.
Duş kabinlerinde yeterli havalandırmaya elverişli aspirasyon ve vantilasyon tertibatı yapılacak, koku ve pislik önlenecektir. Duşta yerlerdeki kirli suların kolayca akması için gerekli önlemler alınacak, sağlık koşullarına önem verilecektir. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:40)
- SOYUNMA YERİ:
İşyerlerinde soyunma yerleri, duş ve lavabolara bitişik, işçilerin çıkış yerlerine yakın bir yerde yapılacak ve onların rahatça soyunup giyinmelerine elverişli genişlikte olacaktır.
Soyunma yerleri, aydınlık, havalandırmaya elverişli ve soğuk mevsimlerde yeteri kadar ısıtılmış olacak, temiz ve bakımlı bulundurulacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:41)
- ELBİSE DOLABI:
Soyunma yerlerinde işçiler için, yeteri kadar elbise dolabı bulundurulacak, bu dolaplar, metal veya kolay temizlenebilir malzemelerden yapılacak, kapıları kilitli olacak ve temizliği sağlanacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:42)
- İŞ ELBİSESİ:
İşçilerin kendi elbiselerine zarar verecek veya bunları sokakta giyilmez bir halde kirletecek işlerde çalışan işçilere, işin gerektirdiği şekil ve nitelikte koruyucu giyim eşyası olarak birer iş elbisesi veya iş gömleği giydirilecektir. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:526)
- YEMEK YERİ:
Yemek aralığının eve gidip gelmeye elverişli olmayışı, işyerinin meskun mahallerden uzak oluşu, vasıta yetersizliği veya yokluğu veya benzeri sebeplerle yemeklerini işyerinde yemek zorunda olan işçiler için, işverence rahat yemek yenebilecek nitelik ve genişlikte bir yemek yeri sağlanacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:36)
- ECZA DOLABI VE İLKYARDIM MALZEMESİ:
İşyerinde, içinde tentürdiyot, alkol, sargı bezi, pamuk, yanık pomadı vb. gibi ilk yardım levazımı bulunan ilk yardım çantası veya dolabı bulundurulacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:95)
*** **************** ************** **************************
- DİSPENSERE TİP VE SİSTEM ONAYI:LPG ikmal istasyonlarında sadece Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından "Tip ve Sistem Onayı" yapılmış dispenserler kullanılmalıdır. Dispenser sayacının kalibrasyon işlemleri, istasyon işletmeye alındıktan sonra düzenli olarak yılda en az bir defa yapılmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 11939 Madde:2.1.1)
- YANGIN TATBİKATI:
İşyerlerinde 6 ayda bir alarm ve tahliye denemeleri yapılacak bu denemeler yetkili ve tecrübeli bir şef, işyeri bekçileri ve yeteri kadar yardımcılardan kurulu bir ekibin gözetimi altında yapılacak ve işyeri yangın planına uygun olarak tertiplenecektir. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:131)
- HİDROFORUN KONTROLÜ:
Basınçlı kapların kontrol ve deneyleri, ehliyeti Hükümet veya mahalli idarelerce kabul edilen teknik elamanlar (Makine Mühendisi) tarafından, periyodik olarak yılda bir kez yapılacak ve düzenlenen rapor işyerinde hazır bulundurulacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:223)
- ZEMİN VE AYDINLATMA:LPG ikmal istasyonunun zemini düzgün olmalı, araçların giriş ve çıkışı için gerekli emniyet tedbirleri alınmış ve aydınlatma yapılmış olmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 11939 Madde: 1.18)
- EMNİYET VALFLERİ:Tanklara monte edilen emniyet vanaları tankın üst kısmında olmalı ve tank içerisindeki LPG'nin buhar fazıyla doğrudan temas halinde olacak şekilde monte edilmelidir. Emniyet vanasının ağzı herhangi bir şekilde kapatılmamalı ve atmosfere açık olmalıdır. Emniyet vanasının ağzına yağmur ve toza karşı koruyucu başlık takılmalıdır. (İş Kanunu Md:77, TS 11939 Madde:2.2.2)
- GİRİŞ-ÇIKIŞ AĞIZ İŞARETLERİ:Tank üzerinde gaz ve sıvı giriş çıkış ağızları kolay anlaşılacak şekilde işaretlenmelidir. (İş Kanunu Madde:77, TS 11939 Madde:2.2.12)
- LPG İSTASYONU BAYİLİK SÖZLEŞMESİ:Bir LPG dağıtım şirketi ile bayilik sözleşmesi yapılmadan LPG ikmal istasyonu kurulamaz ve işletilemez. (İş Kanunu Madde:77, LPG ile Çalışan Motorlu Taşıtlar İçin İkmal İstasyonları Yönetmeliği Madde:7, TS 11939 Madde:1.21)
- SORUMLU MÜDÜR:
LPG İkmal İstasyonlarında işlerin yetkili bir uzmanın gözetiminde yürütülmesi için, sorumlu müdür bulundurması zorunludur. Sorumlu müdür; kimya, makine, petrol veya çevre mühendisliği dallarından herhangi birinin eğitimini almış bir mühendis olmalıdır. Bir mühendis aynı il sınırları içerisinde faaliyet gösteren ve en fazla beş LPG ikmal istasyonundan sorumlu olabilir. (İş Kanunu Madde:77, LPG ile Çalışan Motorlu Taşıtlar İçin İkmal İstasyonları Yönetmeliği Madde:19)
TSE HİZMET YETERLİLİK BELGESİ:
Bu standarda göre kurulmuş olan LPG İkmal İstasyonları TSE Hizmet Yeterlilik belgesi almış olmalı, kurulacak olan LPG ikmal istasyonları ise bu belgeyi açılma ruhsatı alma safhasında almalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 11939 Madde:1.23)
- ELEKTRİK TESİSATININ KONTROLÜ:
İşyerindeki aydınlatma devresi de dahil olmak üzere bütün elektrik tesisatı yılda bir defa muntazaman ehliyetli teknik elemanlar (Elektrik Mühendisi) tarafından kontrol ve bakıma tabi tutulacak, topraklama dirençleri ölçülecek ve bir belge düzenlenerek işyerinde saklı tutulacaktır. (Par. Pat. Tehlikeli ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüzük Madde:40)
- TOPRAKLAMA TESİSATININ PERİYODİK KONTROLÜ:
Bir topraklama sisteminin saha uygulama ve denetleme planı bulunmalıdır. Bu plan üzerinde; topraklayıcıların yerleri, çeşitleri, boyutları, topraklama için kullanılan malzemeler, gömülme derinlikleri, topraklayıcıların düzenlenme biçimleri, topraklama iletkenlerinin cinsi, topraklama iletkenlerinin bağlantılarına ilişkin detaylar, ölçmelerin yapılabileceği ayırma noktaları, başka topraklayıcılar ile bağlantı yerleri, topraklamalara ilişkin direnç değerleri, dokunma gerilimleri, topraklamanın yapıldığı tarih, ölçmeyi yapan elektrik mühendisi (Adı soyadı, Ünvanı, Oda kayıt no vb) gösterilmelidir.
Topraklama tesislerinin muayene, ölçme ve denetleme periyotları; Sanayi tesisleri ve ticaret merkezleri için bir yılı, sabit olmayan ve yer değiştirebilen işletme elemanları için 6 ayı aşamaz. (İş Kanunu Madde:77, Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği Madde:10, Ek-P)
- YILDIRIMLIK TESİSATI (PARATONER) :
- PARATONERİN KONTROLÜ:
Parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli ve zararlı maddelerin üretildiği işlendiği ve depolandığı binalar, yıldırıma karşı yürürlükteki mevzuatın öngördüğü sistemlerle donatılacaktır. Paratonerler ve yıldırıma karşı alınan diğer koruyucu tertibat yılda en az bir defa, ehliyetli bir elemana kontrol ettirilecektir. Düzenlenen belge ilgililerin her isteminde gösterilmek üzere işyerinde saklanacaktır. (Par. Pat. Tehlikeli ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüzük Madde:57)
- KOMPRESÖRÜN PERİYODİK KONTROLÜ:
Kompresörlerin güvenlikle çalışmalarını sağlamak üzere; periyodik olarak yılda bir kez kontrol ve deneyleri, ehliyeti Hükümet veya mahalli idarelerce kabul edilen teknik elemanlar (Makine Mühendisi) tarafından yapılacak ve sonuçları, sicil kartına veya defterine işlenecektir. Kompresörlerin her kademesinde basınç deneyi, o kademede izin verilen en yüksek basıncının 1,5 katı ile yapılacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:244)
- LİFTİN KONTROLÜ:
Liftler, yetkili teknik bir eleman (Makine Mühendisi) tarafından üç ayda bir bütünü ile kontrol edilecek ve bir kontrol belgesi düzenlenerek işyeri dosyasında saklanacaktır. Liftler, kabul edilen en ağır yükün 1.5 katı ile teste tabi tutulacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:378)
-İŞÇİ ÖZLÜK DOSYASI :
İşveren çalıştırdığı her işçi için bir özlük dosyası düzenler. İşveren bu dosyada, işçinin kimlik bilgilerinin yanında, bu Kanun ve diğer kanunlar uyarınca düzenlemek zorunda olduğu her türlü belge ve kayıtları saklamak ve bunları istendiği zaman yetkili memur ve mercilere göstermek zorundadır.
İşveren, işçi hakkında edindiği bilgileri dürüstlük kuralları ve hukuka uygun olarak kullanmak ve gizli kalmasında işçinin haklı çıkarı bulunan bilgileri açıklamamakla yükümlüdür.(İş Kanunu Madde:75)
- PERİYODİK SAĞLIK KONTROLÜ:
- AĞIR VE TEHLİKELİ İŞLERDE RAPOR:
… adet işçinin ağır ve tehlikeli işlerde çalışacaklara ait örneğine uygun sağlık raporları yoktur.Ağır ve tehlikeli işlerde çalışacak işçilerin işe girişinde veya işin devamı süresince en az yılda bir, bedence bu işlere elverişli ve dayanıklı oldukları işyeri hekimi, işçi sağlığı dispanserleri, bunların bulunmadığı yerlerde sırası ile en yakın Sosyal Sigortalar Kurumu, sağlık ocağı, hükümet veya belediye hekimleri tarafından verilmiş muayene raporları olmadıkça, bu gibilerin işe alınmaları veya işte çalıştırılmaları yasaktır. Sosyal Sigortalar Kurumu işe ilk giriş
muayenesini yapmaktan kaçınamaz. İşyeri hekimi tarafından verilen rapora itiraz halinde, işçi en yakın Sosyal Sigortalar Kurumu hastanesi sağlık kurulunca muayeneye tabi tutulur, verilen rapor kesindir. Yetkili memurlar isteyince, bu raporları işveren kendilerine göstermek zorundadır. Bu raporlar damga vergisi ve her çeşit resim ve harçtan muaftır. (İş Kanunu Madde:86)
- BULAŞICI HASTALIK MUAYENESİ:
Yemekhanede çalışan işçiler, üç ayda bir periyodik olarak bulaşıcı hastalık taşıyıp taşımadıkları konusunda muayene edilecek ve sonuçları gösterir belgeler yetkililere gösterilmek üzere işyerinde bulundurulacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:57/7, Umumi Hıfzısıhha Kanunu Madde:126)
- AKARYAKITTA ÇALIŞANLARA EĞİTİM SERTİFİKASI:Akaryakıt istasyonlarında çalışanlar ana dağıtım firması tarafından, işleri ile ilgili sağlık, emniyet ve yangına müdahale eğitimine tabi tutulmuş olmalıdır. (Par. Pat. Tehlikeli ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüzük Madde:73, TS 12820 Madde:1.10.4)
- LPG’ DE ÇALIŞANLARA EĞİTİM SERTİFİKASI:LPG ikmal istasyonlarında, LPG'nin özellikleri ve meydana getirebileceği tehlikeler konusunda, eğitim sertifikasına sahip olmayan personel çalıştırılmamalıdır. Bu sertifika, ana dağıtım firması tarafından, ya da ana dağıtım firmasının yetkili kılacağı kişi veya kuruluşlar tarafından verilmelidir. (Par. Pat. Tehlikeli ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüzük Madde:73, TS 11939 Madde:1.8)
- TANK YERLEŞİMİNİ GÖSTERİR VAZİYET PLANI:
Akaryakıt ve LPG İkmal istasyonları projesine uygun olarak tesis edilmeli, tesisat projesi ve vaziyet planı gibi projelerin birer örneği de tesiste bulundurulmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 12820 Madde:1.12.2, TS 11939 Madde:1.10)
- AKARYAKIT TANKININ .... UZAKLIĞI :
Akaryakıt depolaması yapılan yeraltı tankı ile komşu arsa şehir içi karayolu şehirlerarası karayolu hastane okul otel cami park arası … metre mesafededir.
Akaryakıt depolaması yapılan yeraltı tankı ile komşu arsa şehir içi karayolu şehirlerarası karayolu hastane okul otel cami park arası en az … metre mesafede olmalıdır.
- LPG TANKININ .... UZAKLIĞI :LPG depolaması yapılan .. m³ kapasiteli yeraltı / yerüstü tankı ile komşu arsa sınırı, trafik yolu karayolu demiryolu arası ... metre mesafededir.LPG depolaması yapılan .. m³ kapasiteli yeraltı / yerüstü tankı ile komşu arsa sınırı, trafik yolu karayolu demiryolu arası ... metre mesafede olmalıdır.
- LPG TANKININ .... UZAKLIĞI :Yerüstü / yer altı LPG tankının, lpg / akaryakıt dispenserine, akaryakıt tankına, hastaneye, okula, parka, camiye uzaklığı ….... metre mesafededir.Yerüstü / yer altı LPG tankının, lpg / akaryakıt dispenserine, akaryakıt tankına, hastaneye, okula, parka, camiye uzaklığı …. metre olmalıdır.
- ELEKTRİK HATTI UZAKLIĞI :
LPG dispenser sahası üzerinden enerji nakil hattı geçmektedir. LPG tanklarının her bir parçasının elektrik hatlarından düşey uzaklığı en az 9 metre olacaktır. (İş Kanunu Madde:77, Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği Madde:44/h, Çizelge:8)
- GAZ BİRİKEBİLECEK TEHLİKELİ ÇUKURLAR:LPG tank sahasına / dispensere 5 metreden yakın kanal, kanalizasyon girişi gibi çukur vardır Tank sahasında ve dispenserin 5 metreden daha yakınında herhangi bir kanal ve/veya kanalizasyon girişi ve bodrum kat benzeri çukurlukları bulunmamalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 11939 Madde:2.2.1.)
- KAPALI BOŞ HACİMLER:
Akaryakıt istasyonda gaz detektörü bulunmayan üzeri kapakla kapatılmış boş hacimler vardır.
Yeraltı akaryakıt tanklarının üzerinde, akaryakıt pompası altında ve emniyet mesafeleri dahilinde çukur ya da boşluk bulunmamalıdır. Menhol ve dalgıç pompa çukurlarında tehlikeli durum oluşmadan alarm verecek gaz detektörleri olmalı, aksi takdirde bu çukurlar da kum vb. uygun malzeme ile doldurulmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 12820 Madde:1.4)
- HAVALANDIRMA BORUSU:
Yeraltı depolarının alev geçirmez tertibatlı ve havaya daima açık tutulacak bir havalandırma borusu bulunacaktır. (Par. Pat. Tehlikeli ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüzük Madde:77/c, TS 12820 Madde:1.1.1.6.1)
- HAVALANDIRMA BORUSUNDA ÖNLEM:
İçerisinde Sınıf I Yakıtların (benzin) bulunduğu yeraltı depolarının havalandırma boruları; bacalardan, binaların açık kısımlarından ve buharların birikebileceği yerlerden uzakta bulunacak ve ağızları yerden en az 3.5 metre yükseklikte olacaktır. (İş Kanunu Madde:77, TS 12820 Madde:1.1.1.6.1)
- LPG DİSPENSERİNDE KORUGAN:Dispenser en az 20 cm yüksekliğinde olan beton kaide üzerine monte edilmeli ve dispenserlerin etrafına yerden en az 50 cm yüksekliğinde dispenseri dışarıdan gelecek darbelerden korumak için, yeterli mukavemette ve hava akımına engel olmayacak sabit korugan yapılmalıdır. LPG ikmali için gelen taşıtların ikmal istasyonunda dolum yaparken duracağı alanlar 15 cm genişliğinde sarı renkli bir çizgi ile belirlenmeli ve diğer taşıtların bu bölgeler dışında durmaları sağlanmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 11939 Madde: 2.1.10)
- DİSPENSER İLE TRAFİK YOLU ARASINA KORUGAN:Dispenser ile trafik yolu arasına, taşıt giriş-çıkış kısmı hariç, en az 50 cm yüksekliğinde sabit korugan yapılmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 11939 Madde: 2.1.11)
- LPG TANKLARINDA GÜVENLİK:Yer üstü LPG tankları üzerinde otomatik veya elle çalıştırılan sprinkler (duş) sistemi olmalıdır. Yerüstü LPG tankları sağlam tabanlara oturtulmuş, kap teferruatı ile donatılmış, uygun özellikte, gerekli deneylere tabi tutulmuş olacak ve ışığı yansıtacak bir renge boyanacaktır. (Par. Pat. Teh. ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüz. Madde:127, TS 11939 Madde:2.5.2)
- TANK SAHASI ÇEVRESİNE TEL ÖRGÜ:
- TANK SAHASI KAPISI:Tankın ve aksamının (pompa dahil) çevresi, dış cidarların en az 1 metre uzağından itibaren en az 180 cm yüksekliğinde tel örgü veya çit ile çevrilmiş olmalıdır. Bu alanın dışa açılan zıt yönlerinde en az iki kapısı bulunmalıdır. (Par. Pat. Tehlikeli ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüzük Madde:52, TS 11939 Madde:2.2.3)
- GAZ ALARM SİSTEMİ:
Dispenser ve tank sahasına, yerden 20 cm yüksekte, ark sızdırmaz (ex-proof) en az birer LPG dedektörü olan gaz alarm sistemi konulmalıdır. Gaz kaçağı olması durumunda, alarm sistemi tesisin yangın söndürme ve aydınlatma sistemi haricinde bütün elektriğini kesebilmelidir. (İş Kanunu Madde:77, TS 11939 Madde:2.1.12)
- YANGIN ALARM CİHAZI:
İşyerinde, işin ve işyerinin özelliklerine göre, yeterli ve uygun tipte alarm cihazları bulundurulacaktır.
(Par. Pat. Tehlikeli ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüzük Madde:62 TS 11939 Madde:2.5.3)
- LPG DİSPENSERİ HORTUMU:
Dispenser hortumu en az 3 metre ve en fazla 5 metre uzunluğunda olmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 11939 Madde: 2.1.3)
- AKARYAKIT HORTUMU:
Akaryakıt pompalarındaki hortum 5.5 metreyi aşmamalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 12820 Madde: 1.3.2.5)
- LPG DİSPENSER HORTUMUNA KAPLİN:Dispenser hortumunun içinde veya üzerinde, hortumun çekmeye karşı zorlanması durumunda, belirli bir değerden sonra ayrılarak gaz akışını durduran ayrılabilir (kırılabilir) kaplin bulunmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 11939 Madde:2.1.4)
- AKARYAKIT HORTUMUNA KAPLİN:Sınıf I yakıtlar için kullanılan dispenserler üzerindeki her doldurma hortumu üzerinde, hortumun çekmeye karşı zorlanması durumunda, koparak, kopma noktasının her iki tarafında da sıvı akışını kesen tescilli bir acil durum akış kesme cihazı (kırılabilir kaplin) bulunmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 12820 Madde:1.3.2.6)
- LPG YAZISI: 2.1.8- LPG ikmal istasyonuna girişte ve dispenser üzerinde en az 15 cm x 30 cm ebadında "LPG" yazılmış olmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 11939 Madde:2.1.8)- SİGARA İÇİLMEZ LEVHASI:
Akaryakıt ve LPG ikmal istasyonunun girişine, en az 15 cm x 30 cm ebadında "sigara içilmez" levhası asılmış olmalı ve bu ikaz aynı boyutlardaki işaretlerle de belirtilmiş olmalıdır. (Par. Pat. Teh. ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüz. Madde:55, TS 12820 Madde:1.11, TS 11939 Madde: 2.1.9)
- LPG TANKER BOŞALTMA TALİMATI:LPG dökme dolum yeri içerisinde "Tanker Boşaltma Talimatı" yazılı olarak bulunmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 11939 Madde:2.3.8)
- AKARYAKIT TANKER BOŞALTMA TALİMATI:Akaryakıt tankerlerinin "Tanker Boşaltma Talimatı" boşaltma ağzına yakın bir yere asılmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 12820 Madde:1.11.1)
- STATİK ELEKTRİK TOPRAKLAMA BAĞLANTISI:
LPG ikmal istasyonuna gelen LPG tankeri tesise girmeden önce aracın egzoz çıkışına alev tutucu takılmalı, tanklara LPG ikmali başlatılmadan önce de aracın tekerleklerine her iki yönde takoz konulmalı ve araç topraklanmalıdır. Gaz ikmali süresince topraklama işlemine devam edilmelidir. Tank sahasında gerekli topraklama bağlantı ucu kolay görünür durumda bulunmalıdır. (Par. Pat. Tehlikeli ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüzük Madde:75, TS 11939 Madde:2.3.2)
- STATİK ELEKTRİK TOPRAKLAMA BAĞLANTISI:
Akaryakıt istasyonuna gelen tankerler statik yükten arındırılmalı, doldurma ve boşaltma esnasında tank ile tanker arasında statik elektrik yükü dengesini sağlayacak bağlantı yapılmalı ve tanker ayrıca topraklanmalıdır. Tank sahasında gerekli topraklama bağlantı ucu kolay görünür durumda bulunmalıdır. (Par. Pat. Tehlikeli ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüzük Madde:75, TS 12820 Madde:1.10.2)
- TOPRAKLAMA:
Akaryakıt ve LPG otogaz istasyonlarında, bütün madeni bölmeler ile boru, vana, pompa, motor, tank ve dispenser uygun şekilde topraklanmış olacaktır. Toprak hatları, kolay muayene edilecek şekilde çekilmiş olacaktır. (Par. Pat. Tehlikeli ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüzük Madde: 42, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:301)
- LPG TAŞIT TOPRAKLAMASI:LPG ikmali yapacak taşıt, dolum başlamadan önce topraklanmalı ve dolum sırasında topraklanmış olmalıdır. Dispenserler yakınında araçlara dolum esnasında kullanılmak üzere araç topraklama sistemi bulunacaktır. (Par. Pat. Tehlikeli ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüzük Madde:75, TS 11939 Madde:1.15)
- LPG STATİK YÜK GİDERİCİ(NÖTRALİZÖR):
Statik elektrik birikmelerine karşı, gerekli yerlere statik elektrik yük gidericileri veya nötralizörler konulacak veya uygun diğer tedbirler alınacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:339)
- TANK ETRAFINDAKİ OTLAR:
Tankların 3 metre yakınına kadar kuru ot vb. kolay tutuşabilen yanıcı madde bulundurulmamalı ve bu mesafedeki bu tip kolay tutuşabilen maddeler için gereken tedbirler alınmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 11939 Madde:2.2.9)
- LPG’DE YANGIN HORTUMLARI:
Bütün ikmal istasyonlarında en az iki yangın hidrantı (karşılıklı veya çapraz konumlarda) ve her hidrantın yanında bir dolap içerisinde, ikmal istasyonunun tamamına ulaşabilecek uzunlukta yangın hortumu olmalıdır. Bu sistemde kullanılmak üzere, genel şebekeden yeterli basınç ve miktarda su sağlanamadığı durumlarda, tank yüzey alanının m2'si başına en az 1 saat süreyle dakikada 3 litre su sağlayacak su kaynağı ile bunu yeterli basınçla sevk edecek motopomp vb. tesisat bulunmalıdır.
Lastik olmayan hortumlar, her kullanıştan sonra boşaltılıp kurutularak kontrol edilecektir. Lastikli hortumlar en geç üç ayda bir kontrol edilecektir. Yırtık, delik ve bağlantıları bozuk hortumlar kullanılmayacaktır.
(İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:120, TS 11939 Madde:2.5.4)
- ACİL DURDURMA BUTONU:
Oluşabilecek tehlikeli bir durum karşısında, pompayı durduran, pompanın basma hattını ve dispenserin dönüş hattını otomatik olarak kapatan, 1 adet dispenser üzerinde, 1 adet idari binada ve 1 adet tanka 8 m'den yakın, 30 m'den uzak olmayacak şekilde uygun bir yerde olmak üzere en az 3 adet acil durdurma düğmesi bulunmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 12820 Madde:1.3.1.2, TS 11939 Madde:2.1.5)
- ACİL DURDURMA BUTONU:
Oluşabilecek tehlikeli bir durum karşısında, dispensere giden gücü kesmek için, dispenserlerden uzakta ve kolaylıkla ulaşılabilen bir yerde, açıkça fark edilen acil durdurma düğmesi bulunmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 12820 Madde:1.3.1.2)
- EX-PROOF BELGESİ:
İşyerinde bölge 0 ve bölge 1 patlayıcı ortamlarında bulunan, elektrikle çalışan her türlü makine teçhizat aydınlatma vb.sistemler,ex-proof özellikte olduğunu gösteren belgeler satıcılardan temin edilerek işyerinde bulundurulacak ve tesisat üzerinde yapılacak her türlü bakım onarım işleri bu iş için yetkili teknik elemanlarca yapılacak, tesisatın ex-proof özelliğinin korunduğu belgelendirilecektir.
(Par. Pat. Teh. ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüz. Madde:25, TS 11939 Madde:2.4 TS 12820 Madde:1.5 )
- ETANŞ AYDINLATMA:
Suni aydınlatma tesisleri ancak etanş armatörlerle yapılacak, aksi halde ortam dışına yerleştirilmiş lambalardan yararlanılacaktır. (Par. Pat. Tehlikeli ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüzük Madde :41)
- YALITKAN MALZEME:
Elektrik dağıtım panoları, özel yerlerde bulundurulacak, ve bu yerlerin tabanı, elektrik akımı geçirmeyen (yalıtkan) malzemeden yapılmış veya bu cins malzeme ile kaplanmış olacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:274)
- KOMPRESÖRE AYRI BÖLME:
Sabit kompresörlerin depoları, patlamalara karşı dayanıklı ayrı bir bölmede olacaktır. Seyyar kompresörler, çalışan işçilerden en az on metre uzaklıkta veya dayanıklı bir bölme içinde bulunacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:249)
- KAYIŞ-KASNAK VE KAPLİN KORUYUCULARI:
Tahrik makinalarının bütün hareketli kısımları ile transmisyon tertibatı ve bütün tezgah ve makinaların tehlikeli olan kısımları, uygun şekilde korunmuş olacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:142)
- SEYYAR YANGIN SÖNDÜRME CİHAZI:Her dispenserin yanında 1 adet 6 kg'lık, toplam kapasitesi 10 m3'e kadar olan tankların yanında 4 adet 6 kg'lık, toplam kapasitesi 10 m3 ila 40 m3 arası olan tankların yanında 6 adet 6 kg'lık TS 862'ye uygun kuru kimyevi tozlu yangın söndürücü, tesis sahasında ise 2 adet 25 kg'lık veya 1 adet 50 kg'lık arabalı (tekerlekli) kuru kimyevi tozlu yangın söndürücü bulunmalıdır.
Her akaryakıt istasyonunda, her dispenser adasının yanında ve her binanın çevresinde en az bir adet 6 kg’lık kuru kimyevi tozlu, ilave olarak istasyon içerisinde farklı yerlerde 2 adet 30 kg’lık tekerlekli kuru kimyevi tozlu yangın söndürücü olmalıdır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:123, TS 11939 Madde:2.5.2, TS 12820 Madde:1.10)
- KUM KOVASI VE YANMAZ ÖRTÜ:
Parlayıcı, patlayıcı maddelerin depolandığı işyerlerinde, işin ve işyerinin özelliklerine göre, yeteri kadar kum kovaları ile özellikle araç ve dispenser yangınlarında kullanılmak üzere en az 1 adet 2x2 metrelik yanmaz örtü bulundurulacaktır. (Par. Pat. Tehlikeli ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak Ted. Hak. Tüzük Madde:63, TS 12820 Madde:1.10)
- YANGIN SÖNDÜRME CİHAZLARININ KONTROLÜ:
Seyyar yangın söndürme cihazları,en az 6 ayda bir defa kontrol edilecek ve kontrol tarihleri, cihazlar üzerine yazılacaktır. Karbondioksitli, bikarbonat tozlu, karbon tetraklorürlü ve benzeri kimyasal maddeli yangın söndürme cihazları, kullanılıştan sonra derhal yeniden doldurulacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:128)
- İŞ AYAKKABISI VE KORUYUCU ELDİVEN:
İşçilere, kıvılcım çıkarmayan uygun iş ayakkabısı verilecektir. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:530, 532, TS 11939 Madde:1.19)
- DUŞTA SICAK SU:
- DUŞ TESİSİ:
İşveren, gerektiğinde işçilerin yıkanmalarını, temizlenmelerini sağlamak için, duş tesisleri yapmak, kurmak ve işçilerin yararlanmalarına hazır bulundurmakla yükümlüdür.
Duşlarda sıcak ve soğuk akar suyun, yeteri kadar basınçla akması esastır. Duşta yıkanmak için, gerekli sabun, havlu vb. malzeme, işveren tarafından sağlanacaktır.
Duş kabinlerinde yeterli havalandırmaya elverişli aspirasyon ve vantilasyon tertibatı yapılacak, koku ve pislik önlenecektir. Duşta yerlerdeki kirli suların kolayca akması için gerekli önlemler alınacak, sağlık koşullarına önem verilecektir. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:40)
- SOYUNMA YERİ:
İşyerlerinde soyunma yerleri, duş ve lavabolara bitişik, işçilerin çıkış yerlerine yakın bir yerde yapılacak ve onların rahatça soyunup giyinmelerine elverişli genişlikte olacaktır.
Soyunma yerleri, aydınlık, havalandırmaya elverişli ve soğuk mevsimlerde yeteri kadar ısıtılmış olacak, temiz ve bakımlı bulundurulacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:41)
- ELBİSE DOLABI:
Soyunma yerlerinde işçiler için, yeteri kadar elbise dolabı bulundurulacak, bu dolaplar, metal veya kolay temizlenebilir malzemelerden yapılacak, kapıları kilitli olacak ve temizliği sağlanacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:42)
- İŞ ELBİSESİ:
İşçilerin kendi elbiselerine zarar verecek veya bunları sokakta giyilmez bir halde kirletecek işlerde çalışan işçilere, işin gerektirdiği şekil ve nitelikte koruyucu giyim eşyası olarak birer iş elbisesi veya iş gömleği giydirilecektir. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:526)
- YEMEK YERİ:
Yemek aralığının eve gidip gelmeye elverişli olmayışı, işyerinin meskun mahallerden uzak oluşu, vasıta yetersizliği veya yokluğu veya benzeri sebeplerle yemeklerini işyerinde yemek zorunda olan işçiler için, işverence rahat yemek yenebilecek nitelik ve genişlikte bir yemek yeri sağlanacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:36)
- ECZA DOLABI VE İLKYARDIM MALZEMESİ:
İşyerinde, içinde tentürdiyot, alkol, sargı bezi, pamuk, yanık pomadı vb. gibi ilk yardım levazımı bulunan ilk yardım çantası veya dolabı bulundurulacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:95)
*** **************** ************** **************************
- DİSPENSERE TİP VE SİSTEM ONAYI:LPG ikmal istasyonlarında sadece Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından "Tip ve Sistem Onayı" yapılmış dispenserler kullanılmalıdır. Dispenser sayacının kalibrasyon işlemleri, istasyon işletmeye alındıktan sonra düzenli olarak yılda en az bir defa yapılmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 11939 Madde:2.1.1)
- YANGIN TATBİKATI:
İşyerlerinde 6 ayda bir alarm ve tahliye denemeleri yapılacak bu denemeler yetkili ve tecrübeli bir şef, işyeri bekçileri ve yeteri kadar yardımcılardan kurulu bir ekibin gözetimi altında yapılacak ve işyeri yangın planına uygun olarak tertiplenecektir. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:131)
- HİDROFORUN KONTROLÜ:
Basınçlı kapların kontrol ve deneyleri, ehliyeti Hükümet veya mahalli idarelerce kabul edilen teknik elamanlar (Makine Mühendisi) tarafından, periyodik olarak yılda bir kez yapılacak ve düzenlenen rapor işyerinde hazır bulundurulacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:223)
- ZEMİN VE AYDINLATMA:LPG ikmal istasyonunun zemini düzgün olmalı, araçların giriş ve çıkışı için gerekli emniyet tedbirleri alınmış ve aydınlatma yapılmış olmalıdır. (İş Kanunu Madde:77, TS 11939 Madde: 1.18)
- EMNİYET VALFLERİ:Tanklara monte edilen emniyet vanaları tankın üst kısmında olmalı ve tank içerisindeki LPG'nin buhar fazıyla doğrudan temas halinde olacak şekilde monte edilmelidir. Emniyet vanasının ağzı herhangi bir şekilde kapatılmamalı ve atmosfere açık olmalıdır. Emniyet vanasının ağzına yağmur ve toza karşı koruyucu başlık takılmalıdır. (İş Kanunu Md:77, TS 11939 Madde:2.2.2)
- GİRİŞ-ÇIKIŞ AĞIZ İŞARETLERİ:Tank üzerinde gaz ve sıvı giriş çıkış ağızları kolay anlaşılacak şekilde işaretlenmelidir. (İş Kanunu Madde:77, TS 11939 Madde:2.2.12)